Lính Nghĩ Gì? – Các nhà độc tài Lukashenko của Belarus và Putin của Nga

Vann Phan/Người Việt

SANTA ANA, California (NV)Cách bẻ khóa đĩa rung game – Ngày 13 Tháng Chín, 2020, Tổng Thống Belarus Alexander Lukashenko đến khu nghỉ mát Sochi ở Nga để hội đàm với Tổng Thống Vladimir Putin với mục đích yêu cầu nhà lãnh đạo Nga tiếp cứu, giữa lúc thủ đô Minsk và nhiều nơi tại Belarus đang bị hàng chục ngàn người biểu tình xuống đường phản đối cuộc bầu cử tổng thống bị coi là gian lận, để ông Lukashenko tiếp tục cầm quyền thêm một nhiệm kỳ nữa.

Một phụ nữ tranh cãi với cảnh sát chống bạo động trong cuộc biểu tình của phe đối lập để phản đối lễ nhậm chức tổng thống ở Minsk, Belarus, hôm Thứ Tư, 23 Tháng Chín, 2020, của ông Alexander Lukashenko. Ông này tuyên thệ nhậm chức nhiệm kỳ thứ sáu. (Hình: AP Photo)

Cách bẻ khóa đĩa rung gameTheo kết quả các cuộc hội đàm, Tổng Thống Putin không hứa đưa quân sang Belarus để giúp đánh dẹp các cuộc biểu tình của người dân chống vị tổng thống độc tài đã cai trị đất nước họ suốt 26 năm qua mà vẫn chưa chịu nhường chức cho người khác, nhưng hứa sẽ viện trợ cho nước này $1 tỷ rưỡi để chấn hưng kinh tế, với điều kiện ông Lukashenko phải đưa nước ông hội nhập sâu thêm vào Nga, để rồi cuối cùng trở thành một tiểu bang trong Liên Bang Nga.

Cách bẻ khóa đĩa rung gameSố tiền viện trợ này là nhằm hà hơi, tiếp sức cho nhà lãnh đạo Belarus, hiện đang gặp khó khăn vì dân chúng đang tạo áp lực buộc ông phải rời bỏ chức vụ đã nắm giữ từ năm 1994 cho tới nay, và cũng là một ngón đòn kẹp cổ nhà lãnh đạo “bướng bĩnh” Lukashenko mà mãi cho đến nay vẫn chưa chịu chấp thuận kế hoạch sát nhập Belarus vào Nga theo ý muốn của Tổng Thống Putin.

Nhà độc tài Alexander Lukashenko của Belarus

Alexander Lukashenko là vị tổng thống đấu tiên và cũng là vị tổng thống duy nhất của nước Cộng Hòa Belarus kể từ năm 1994 đến nay sau khi Liên Bang Xô Viết tan rã hồi năm 1991. Trước khi Belarus độc lập, ông Lukashenko từng là giám đốc một nông trường quốc doanh tại Belarus và sau đó phục vụ trong quân đội Liên Xô.

Ông Lukashenko được báo chí truyền thống thế giới gọi là “nhà độc tài cuối cùng của Âu Châu” do lối cai trị độc đoán, thiếu dân chủ và vi phạm nhân quyền của ông. Các nhà quan sát cho rằng những cuộc bầu cử, dù lớn, dù nhỏ, tại Belarus đều thiếu tự do và không công bằng trong khi báo chí bị kiểm duyệt gắt gao, những phần tử bất đồng chính kiến trong nước đều bị đàn áp và bỏ tù.

Trong cuộc bầu cử tổng thống ngày 9 Tháng Tám, 2020, ông Lukashenko lại tái đắc cử qua một cuộc bầu cử bị dân chúng Belarus và các nước Tây phương cho là gian lận. Các nhân vật đối lập ra ứng cử nhưng bị thua trong cuộc bầu cử này đã cùng với hàng chục ngàn người dân Belarus xuống đường biểu tính rầm rộ trong nhiều ngày tại thủ đô Minsk để buộc ông Lukashenko phải hủy bỏ kết quả cuộc bầu cử và từ chức. Giữa lúc dân chúng vẫn tiếp tục biểu tình phản đối mặc dù bị các lực lượng an ninh của chính phủ thẳng tay đàn áp, ông Lukashenko đã bí mật tuyên thệ nhậm chức tổng thống lần thứ sáu của Belarus vào ngày 23 Tháng Chín vừa qua.

Nhà độc tài Vladimir Putin của Nga

Cách bẻ khóa đĩa rung gameTổng Thống Vladimir Putin của Nga, một cựu sinh viên trường Luật ở Leningrad (bây giờ là Saint Petersburg), từng là một sĩ quan cấp tá trong cơ quan mật vụ KGB thời Cộng Sản Liên Xô. Được Tổng Thống Boris Yeltsin của nước Nga thời thời hậu Cộng Sản tin dùng, ông Putin từng đảm nhiệm chức thủ tướng từ 1999 đến 2000 trước khi trở thành vị tổng thống kế nhiệm Yeltsin.

Cách bẻ khóa đĩa rung gameSau hai nhiệm kỳ tổng thống, Putin, một lần nữa, trở thành thủ tướng Nga, từ năm 2008 đến 2012, dưới thời Tổng Thống Dmitry Mervedev, với thành tích cải tổ sâu rộng hai ngành quốc phòng và cảnh sát Nga. Sau khi Tổng Thống Mervedev mãn nhiệm, Putin lại ra ứng cử tổng thống lần nữa vào năm 2012 và được tái cử với tỉ số phiếu khá cao là 64%.

Năm 2008, dưới thời Tổng Thống Mervedev và Thủ Tướng Putin, quân Nga đã tiến vào lãnh thổ Georgia để hỗ trợ cho phiến quân tại hai vùng Abkhazia và  South Ossetia ở Georgia trong nỗ lực ly khai để có thể sát nhập vào Liên Bang Nga. Năm 2014, Tổng Thống Putin đã đưa quân xâm lấn rồi sau đó sát nhập bán đảo Crimea vào Liên Bang Nga, đồng thời yểm trợ nhân sự và vũ khí cho vùng Donbass ở phía Đông Ukraine ly khai khỏi chính phủ Kiev ở trung ương.

Dưới quyền cai trị của Putin, quốc tế, đặc biệt là các nước Tây phương, không còn coi Nga là một quốc gia tự do, dân chủ nữa – như những năm đầu khi nước Nga nằm dưới quyền của Tổng Thống Yeltsin – dựa trên bằng chứng là những vụ thẳng tay đàn áp các phần tử bất đồng chính kiến trong nước, trong đó vụ đầu độc thủ lãnh đối lập Alexei Navalny bằng chất độc thần kinh hồi Tháng Tám năm nay là sự kiện mới nhất. Rồi tới chuyện kiểm duyệt gắt gao báo chí truyền thông, và nhất là tệ nạn không có bầu cử tự do và công bằng. Báo chí đối lập tại Nga còn tố cáo chính Tổng Thống Putin đã ra lệnh truy nã những nhà bất đồng chính kiến, hoặc tra tấn và ám sát họ.

Ngày 1 Tháng Bảy, 2020, qua một cuộc trưng cầu dân ý, quốc dân Nga đã chấp thuận một tu chánh án được đưa vào Hiến Pháp Nga để cho phép Tổng Thống Putin nắm quyền tổng thống trọn đời, hay ít ra cũng là mãi cho tới năm 2036, giống như nhà độc tài Tập Cận Bình tại Cộng Sản Trung Hoa vậy.

Hai nhà độc tài Lukashenko và Putin có gì khác nhau?

Cách bẻ khóa đĩa rung gameSự tình cờ của lịch sử đã đưa đẩy hai nhà độc tài của thời đại mới, là Alexander Lukashenko và Vladimir Putin, siết chặt tình đoàn kết trong nỗ lực tận dụng những diễn biến khó khăn trên chính trường để phô trương tài trí, hầu chứng minh rằng họ là những lãnh tụ không thể thiếu trong vai trò đem lại ổn định và phồn thịnh cho đất nước mình.

Đối với Lukashenko, kẻ nằm ở kèo dưới vì đang phải cầu cạnh đàn anh Putin giữa giờ phút khó khăn trong cuộc đời chính trị của mình, đây là dịp để nhà độc tài xứ Belarus củng cố quyền hành và khoe khoang thành tích ích quốc lợi dân khi ông vận động xin được $1 tỷ rưỡi viện trợ kinh tế của Nga.

Còn đối với Putin, đây chính là dịp để nhà độc tài Nga nâng cao uy tín của mình là cường quốc số một tại khu vực, đồng thời xác định vị thế đàn anh trong các quốc gia Đông Âu cũ, đặc biệt là những nước không nằm trong quỹ đạo của Liên Âu và Tây phương. Và đây cũng là dịp để Putin có thể thuyết phục nhà lãnh đạo Belarus từ bỏ quy chế quốc gia độc lập mà chấp nhận trở thành một nước cộng hòa trong Liên Bang Nga để được Moscow bảo đảm quyền cai trị suốt đời, đúng như ước nguyện của Lukashenko.

Tổng Thống Belarus Alexander Lukashenko (trái) “thân mật” với Tổng Thống Nga Vladimir Putin. (Hình: Mikhail Metzel/AFP via Getty Images)

Cách bẻ khóa đĩa rung gameNếu Alexander Lukashenko lựa chọn trở thành một nhà độc tài chỉ vì lòng ham mê quyền lực cá nhân hơn là vì quyền lợi đất nước và cuộc sống ấm no, hạnh phúc của người dân Belarus thì đối với Vladimir Putin, trong khuynh hướng độc tài của ông còn có thêm lòng hoài vọng một quá khứ oai hùng của nước Nga Xô Viết thời Chiến Tranh Lạnh đã chấm dứt vào năm 1991 khi Liên Bang Xô Viết tan rã.

Cách bẻ khóa đĩa rung gameThật vậy, vào thời điểm Mikhail Gorbachev để mất nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Liên Bang Xô Viết  (Union of Soviet Socialist Republics, USSR), Putin còn là một sĩ quan KGB trẻ tuổi cấp tá và không có quyền hành gì mấy cho nên đành phải chấp nhận “gặp thời thế thế thời phải thế,” chứ ông, cũng như hàng ngàn đảng viên Cộng Sản Nga khác, nói gì thì nói, vẫn tỏ ra luyến tiếc thời vàng son xưa, bởi vì cuộc cách mạng tự do, dân chủ đã làm cho Liên Xô mất đi thế đứng lịch sử của một trong hai siêu cường trên thế giới, nhất là vị thế của một cường quốc lãnh đạo phong trào Cộng Sản Quốc Tế từng làm cho cả Hoa Kỳ và các cường quốc hàng đầu ở Âu Châu – như Anh, Pháp và Đức – phải nhiều phen run sợ.

Cách bẻ khóa đĩa rung gameĐiều mà mọi người trên thế giới đều thấy rõ là, sau khi đã nắm được quyền lãnh đạo đất nước lâu dài rồi, Putin chuyên chú phục hồi vị thế cũ của Liên Bang Nga thời Xô Viết, như tìm cách đánh chiếm hoặc thu phục các vùng lãnh thổ có dân Nga cư ngụ tại các nước cộng hòa cũ của Liên Xô. Trước hết là hai vùng Abkhazia và South Ossetia ở Georgia trong cuộc chiến tranh hồi Tháng Tám, 2008, và sau đó là việc sát nhập bán đảo Crimea của Ukraine vào Liên Bang Nga hồi Tháng Hai, 2014. Đồng thời khuấy động cuộc nội chiến tại vùng Donbass bên trong nước Ukraine với hy vọng là, sau cùng, vùng này sẽ tự nguyện sát nhập vào Nga khi chính quyền Kiev đành buông bỏ vì quá cô đơn và yếu thế trong cuộc nội chiến.

Cách bẻ khóa đĩa rung gameVà rồi tới chuyện Belarus, với một Lukashenko nom như một kẻ sắp chết đuối đang đưa bàn tay lên vẫy vẫy trong tuyệt vọng để mong được Putin đến cứu giúp mình khỏi cơn sóng dữ, cho dù sau đó Belarus nhỏ bé có nguy cơ tan biến vào Liên Bang Nga bao la thì cũng chẳng sao.

Thế nhưng, sâu thẳm trong khát vọng độc tài của Putin vẫn là ước mong đưa nước Nga thoát khỏi nanh vuốt của Cộng Sản Trung Hoa, mặc dù hiện nay Nga và Trung Cộng, xét theo bế ngoài, vẫn đang là đồng minh thân thiết vì cùng chung lý tưởng chống Mỹ. (Hồi Tháng Ba, 1969, vì tranh giành đất đai, quân Liên Xô và Trung Cộng đã giao tranh đẫm máu tại đảo Damansky trên Sông Ussuri ở vùng biên giới Nga-Trung, và nếu lúc đó không có lời can gián của Hoa Kỳ thì Liên Xô đã sử dụng cả bom nguyên tử để đánh Trung Cộng rồi).

Trong số các chứng cớ cho thấy Putin rất sợ một nước Cộng Sản Trung Hoa hùng mạnh ở sát nách mình có việc Putin, mới đây, viện cớ có đại dịch COVID-19, đã ngưng giao thêm hệ thống hỏa tiễn phóng không S-400 tối tân mà Trung Cộng đã đặt mua (sau khi Nga đã bị nước bạn thân thiết này đánh cắp hết mọi kỹ thuật sản xuất các kiểu chiến đấu cơ tân tiến từ Mig-29 cho tới Su-35 mà Nga đã bán cho họ trước đây).

Và sự thể Nga vẫn tiếp tục ngầm ủng hộ Tổng Thống Trump tái đắc cử nhiệm kỳ 2 tại Hoa Kỳ mặc dù Nga thừa biết Trung Cộng không bao giờ muốn thấy Trump, kẻ thù không đội trời chung của họ, tiếp tục ngồi lại bên trong Tòa Bạch Ốc sau cuộc bầu cử Tháng Mười Một, 2020.

Chừng nào nhà độc tài Cộng Sản Tập Cận Bình vẫn cón tiếp tục cai trị Hoa Lục thì Putin vẫn còn phải nắm chặt chức tổng thống để canh giữ nước Nga, bởi vì vị cựu sĩ quan KGB này biết rõ hơn ai hết số phận của một nước láng giềng thừa đất nhưng lại thiếu dân như Nga sẽ ra sao sau khi siêu cường Mỹ bị Trung Cộng, nước có dân số đông nhất thế giới, qua mặt hoặc đánh bại trong tương lai. (Vann Phan) [qd]

Có thể bạn quan tâm