Trận Tết Mậu Thân 1968 tại các tỉnh, thành và các cứ điểm Khe Sanh, A-Shau

Vann Phan/Người Việt

SANTA ANA, California (NV) – Cuộc Tổng Công Kích Tết Mậu Thân 1968 diễn ra hầu như trên khắp bốn Vùng Chiến Thuật tại miền Nam Việt Nam, mặc dù thủ đô Sài Gòn và cố đô Huế vẫn là hai mặt trận quan trọng nhất.

Sài Gòn những ngày Tết Mậu Thân 1968. (Hình: Flickr manhhai)

Cộng Sản gọi đây là cuộc “Tổng Tiến Công, Tổng Nổi Dậy” bởi vì, ngoài hai mặt trận chính yếu đó ra, họ cũng đồng loạt tấn công vào các tỉnh, thành trên khắp bốn vùng chiến thuật, tận dụng các cứ điểm tại Khe Sanh và thung lũng A-Shau vào mục đích yểm trợ cho các đợt tấn công của họ, khởi đầu từ đêm Giao Thừa Tết Mậu Thân.

Chiến trận tại các tỉnh, thành trên bốn vùng chiến thuật

Theo tài liệu “Trận chiến Tết Mậu Thân 1968” của tác giả Phạm Văn Sơn trên trang mạng duonglichsu.files.wordpress.com, đêm 30 Tết Mậu Thân tức ngày 29 Tháng Giêng, 1968, Cộng Quân đồng loạt tấn công vào năm thị xã thuộc Vùng II Chiến Thuật, là Quy Nhơn, Kon Tum, Pleiku, Darlac, và Nha Trang. Đêm Mùng Hai Tết, Cộng Quân cũng tấn công vào Bình Thuận và Tuyên Đức.

Cách bẻ khóa đĩa rung gameCùng vào thời điểm nay, tại Vùng I Chiến Thuật, Cộng Quân mở cuộc pháo kích và xâm nhập bất thành vào tổng hành dinh Quân Đoàn 1 tại Đà Nẵng, đồng thời pháo kích vào các phi trường Đà Nẵng và Non Nước. Họ cũng đột kích vào Chi Khu Hội An cũng như pháo kích và tấn công nhiều đồn bót lẻ tẻ trên toàn quốc.

Tại Vùng III Chiến Thuật, đêm Mùng Hai Tết, Cộng Quân tấn công và đột nhập vào Đô Thành Sài Gòn và bám trụ tại đây trong nhiều ngày. Bình Dương và Biên Hòa cũng bị tấn công trong đêm này. Đêm Mùng Năm Tết, Long Khánh bị tấn công, và đêm Mùng Bảy Tết, Cộng Quân tấn công vào Gò Công.

Cách bẻ khóa đĩa rung gameTại Vùng II Chiến Thuật, đêm Mùng Một Tết, Ban Mê Thuột và Kon Tum bị Cộng Quân tấn công, và bám trụ tại đây đến ba, bốn ngày trước khi bị đẩy lui. Cộng Quân cũng tấn công vào Bình Thuận và Tuyên Đức.

Cách bẻ khóa đĩa rung gameTại Vùng IV Chiến Thuật, đêm Mùng Một Tết, Phong Dinh và Vĩnh Long bị Cộng Quân tấn công. Đêm Mùng Ba Tết, Kiến Hòa, Định Tường, Kiên Giang, Vĩnh Long, Vĩnh Bình bị tấn công. Đêm Mùng Bốn Tết, Cộng Quân tấn công Kiến Tường. Đêm 12 Tháng Giêng Mậu Thân, tức 10 Tháng Hai, 1968, Bạc Liêu bị Cộng Quân tấn công.

Cách bẻ khóa đĩa rung gameHầu hết những cuộc tấn công trên đây chỉ diễn ra trong một đêm, trong khi một số cuộc tấn công khác chỉ kéo dài vài, ba ngày thì chấm dứt khi Cộng Quân rút lui.

Chiến trận tại Khe Sanh

Cách bẻ khóa đĩa rung gameGần như song song với chiến cuộc tại các tình lỵ và thành thị trên toàn quốc, chiến trận tại các căn cứ Khe Sanh và A-Shau cũng sôi động hẳn lên.

Cách bẻ khóa đĩa rung gameTheo tài liệu nhan đề “Tổng Công Kích Năm Mậu Thân” của hai tác giả Võ Trung Tín và   Nguyễn Hữu Viên trên trang mạng nhaydu.com, từ cuối năm 1967, để chuẩn bị cho cuộc Tổng Công Kích Tết Mậu Thân 1968, Cộng Sản Bắc Việt và Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam đã đưa vào vùng Khe Sanh một lực lượng đông tới 20,000 quân để bao vây chừng 6,000 Thủy Quân Lục Chến Mỹ đang trấn đóng tại đây, với mục đích kềm chân, không cho quân Mỹ tiếp viện các mặt trận khác tại miền Nam Việt Nam trong cuộc Tổng Tấn Công Tết Mậu Thân.

Cách bẻ khóa đĩa rung gameTrận chiến nhằm phá vỡ vòng vây của Cộng Quân tại Khe Sanh khởi sự từ hôm Mùng Bảy Tết, tức ngày 5 Tháng Hai, 1968, và kéo dài suốt 77 ngày. Từ ngày 1 Tháng Tư, 1968, trận đánh tại Khe Sanh có sự phối hợp tấn công của các lực lượng Mỹ tăng viện cùng quân Nhảy Dù và Biệt Động Quân Việt Nam qua cuộc hành quân Pegasus của Mỹ và cuộc hành quân Lam Sơn 207A của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa.

Chiến Đoàn 3 Nhảy  Dù Việt Nam phụ trách tấn công Cộng Quân từ mạn Bắc đường số 9 và phía Tây căn cứ Khe Sanh, trong khi Tiểu 37 Biệt Động Quân thì tấn công từ phía Đông căn cứ Khe Sanh. Thủy Quân Lục Chiến Mỹ chịu trách nhiệm tấn công trực diện vào căn cứ này. Ngày 8 Tháng Tư, căn cứ Khe Sanh được hoàn toàn giải tỏa sau khi tàn quân Cộng Sản rút lui về phía biên giới Lào-Việt.

Bản đồ các cuộc tấn công của Cộng Quân trong cuộc Tổng Công Kích Tết Mậu Thân 1968 trên bốn Vùng Chiến Thuật. (Hình: en.wikipedia.org)

Chiến trận tại A-Shau

Cũng vẫn theo hai tác giả Võ Trung  Tín và Nguyễn Hữu Viên, chiến trận tại thung lũng A-Shau khởi sự từ ngày 19 Tháng Tư và kết thúc vào ngày 17 Tháng Năm, 1968, với cuộc Hành Quân Delaware của Mỹ và Hành Quân Lam Sơn 216 của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa, tức là chỉ một tuần lễ sau khi Cộng Quân bị đánh bật ra khỏi Khe Sanh.

Thung lũng A-Shau, còn gọi là An Hậu, nằm cách biên giới Lào-Việt 3 km và cách thành phố Huế 40 km về hướng Tây-Nam. Năm 1966 Cộng Sản Bắc Việt đánh chiếm thung lũng này sau khi tấn công các đồn biên phòng của Lực Lượng Đặc Biệt Việt-Mỹ tại đây. Vào thời gian diễn ra Trận Tết Mậu Thân 1968, các căn cứ của Cộng Quân tại thung lũng này được dùng làm kho tiếp liệu võ khí và đạn dược cũng như cung cấp nhân lực cho các đơn vị Cộng Sản tại Huế và các chiến trường phía Bắc Vùng I Chiến Thuật.

Ngày 19 Tháng Tư, lực lượng Mỹ, bao gồm các đơn vị thuộc Sư Đoàn 101 Không Vận và Trung Đoàn 327 Bộ Binh Hoa Kỳ, đồng loạt mở các cuộc tấn công vào đồn A-Shau đang do Cộng Quân chiếm giữ. Chỉ vài tiếng đồng hồ sau đó, các đơn vị thuộc Lữ Đoàn 3 Nhảy Dù Việt Nam Cộng Hòa, nhảy vào trận chiến.

Cách bẻ khóa đĩa rung gameCác cuộc giao tranh giữa quân Cộng Sản cố thủ trong căn cứ và lực lượng Việt-Mỹ tấn công diễn ra ác liệt trong gần một tuần lễ. Ngày 24 Tháng Tư, các lực lượng Việt-Mỹ đã khám phá được một căn cứ truyền tin quan trọng cùng nhiều kho vũ khí và tiếp liệu của Cộng Quân nằm ở cuối một phi đạo bỏ hoang bên ngoài căn cứ.

Sau 21 ngày giao tranh dữ dội, vì không chịu nổi các cuộc oanh tạc khủng khiếp của phi cơ Mỹ, kể cả pháo đài bay B-52, Cộng Quân đã phải rút lui về phía biên giới Lào-Việt. để lại hơn 800 xác đồng đội. Sau khi căn cứ A-Shau được giải tỏa, các lực lượng Việt-Mỹ đã giải tỏa luôn các căn cứ gần đó cũng bị Cộng Quân chiếm đóng, tại A Lưới và Tà Bạt.

Nhận định về cuộc Tổng Công Kích Tết Mậu Thân của Cộng Sản

Cách bẻ khóa đĩa rung gameVề mặt chiến thuật và chiến lược, việc các lực lượng Cộng Sản đồng loạt tấn công các tỉnh lỵ và thành phố trên toàn lãnh thổ miền Nam Việt Nam – được coi là những mục tiêu phụ – trong cuộc Tổng Công Kích Tết Mậu Thân 1968 của họ là điều có thể hiểu được. Ngoài Sài Gòn và Huế ra, Cộng Quân phải đánh luôn vào các mục tiêu này để Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa và quân đội Mỹ không thể tập trung lực lượng về cứu ứng nhau.

Các cứ điểm Khe Sanh và A-Shau cũng là những mục tiêu quan trọng khiến liên quân Việt-Mỹ phải quyết chí phòng thủ và tấn công chống các lực lượng Cộng Sản. Khe Sanh là nơi Cộng Quân muốn giam chân các lực lượng Mỹ để họ khỏi tiếp ứng các Mặt Trận Huế và Sài Gòn-Chợ Lớn đang sôi động, trong khi A-Shau lúc đó đang là một căn cứ tiếp liệu – mà Cộng Sản gọi là “hậu cần” – quan trọng để họ dùng yểm trợ cho Mặt Trận Huế.

Khi mở cuộc Tổng Công Kích Tết Mậu Thân 1968, Quân Ủy Trung Ương Đảng Cộng Sản Việt Nam tại Hà Nội vẫn hy vọng vào một chiến thắng mau lẹ để dứt điểm cuộc Chiến Tranh Việt Nam. Ngoài yếu tố bất ngờ khi họ cố tình trắng trợn vi phạm cuộc hưu chiến với chính phủ Việt Nam Cộng Hòa mà mở cuộc tấn công vào dịp Tết Nguyên Đán thiêng liêng của dân tộc, còn có toan tính vô hiệu hóa hỏa lực hùng hậu của quân lực Hoa Kỳ khi chiến trường mà họ chọn lựa là những khu đông đúc dân cư tại các thành thị miền Nam Việt Nam. Tuy nhiên, họ lại không ngờ rằng Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa, lâu nay vẫn giữ vai trò thứ yếu sau quân lực Mỹ trong các cuộc hành quân lùng và diệt Cộng Quân trên các mặt trận, nay lại đứng ra đảm đương phần lớn các cuộc phản công mãnh liệt vào Cộng Quân, đặc biệt là các lực lượng tổng trừ bị và luôn cả các lực lượng bộ binh và bán quân sự, như Sư Đoàn 1 Bộ Binh và Cảnh Sát Quốc Gia.

Dù trang bị có phần yếu kém hơn địch quân vào thời điểm đó – tức là trước khi có Kế Hoạch Việt Nam Hóa Chiến Tranh – các chiến sĩ bộ binh và cảnh sát dã chiến đã tỏ ra rất can trưởng và thiện chiến, vượt ra ngoài những trông đợi của các cố vấn quân sự Mỹ. Vì tôn trọng sinh mạng của thường dân, các lực lượng Việt Nam Cộng Hòa đành phải chấp nhận giao tranh với địch trên các chiến trường hạn hẹp mà không có hoặc có rất ít phi pháo yểm trợ, đó là những đường phố hay ngõ hẻm tại các phường, khóm, kể cả đánh cận chiến theo kiểu Biệt Cách Nhảy Dù tại Mặt Trận Sải Gòn-Chợ Lớn, khiến Cộng Quân, hoảng sợ, phải tháo chạy.

Trận Tết Mậu Thân 1968, dù sao đi nữa, cũng là cột mốc quan trọng đánh dấu sự trưởng thành của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa vào thời điểm đó của cuộc Chiến Tranh Việt Nam. Phải biết rằng hầu hết các lực lượng chính quy của Cộng Sản Bắc Việt được đưa vào chiến trường miền Nam Việt Nam đều dạn dày kinh nghiệm chiến trường sau cuộc Chiến Tranh Việt-Pháp, từ 1946 tới 1954, và sau những cuộc đụng độ nảy lửa với quân đội Mỹ từ năm 1965 trở đi, trong khi Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa, vì bận bịu với các cuộc xung đột nội bộ và sau đó lại được sự tăng viện của các lực lượng Mỹ và Đồng Minh, coi như chỉ mới thật sự được “thử lửa” tại các mặt trận trên toàn quốc kể từ Trận Tết Mậu Thân 1968 mà thôi. (Vann Phan) [qd]

Có thể bạn quan tâm